การใช้รูปทรงอาคาร หรือวัสดุที่น่าสนใจ เป็นการดึงดูดให้คนอยากเข้ามาใช้งานพื้นที่สถาปัตยกรรมนั้น ๆ เช่นเดียวกับ IS Architects ใช้คอนกรีตบล็อก มาก่อเรียงในรูปแบบที่แตกต่างออกไปจากเดิม จนกลายเป็นจุดดึงดูด ให้คนที่ผ่านไปมาเข้ามาใช้บริการ Paragraph Cafe จนกลายเป็นภาพจำใหม่ของร้านกาแฟในสถานีบริการน้ำมัน
หากเราพูดถึงร้านกาแฟในปั๊มน้ำมัน เรามักจะนึกถึงร้านที่เป็นเฟรนไชส์ใหญ่ ๆ แต่สำหรับเจ้าของปั๊มน้ำมันแห่งนี้ มีแนวคิดที่ต่างออกไป เพราะอยากให้คนที่เข้ามาได้ใช้เวลาไปกับการพักผ่อนให้ได้มากที่สุด ไม่ใช่เป็นเพียงพื้นที่สำหรับคนที่มาซื้อกาแฟแล้วจากไปในเวลาอันสั้น จึงต้องการสร้างคาเฟ่ที่ทำหน้าเป็นจุดดึงดูดคนที่ผ่านไปมาบนถนนเส้นนี้ จากนั้นก็มอบหน้าที่ให้ คุณปวิณ ทารัตน์ใจ สถาปนิกจาก IS Architects ออกแบบ Paragraph Cafe
สถาปนิกเริ่มจากการวางผังของอาคารให้ตั้งฉากกับแนวถนนหลัก เพื่อให้คนที่ขับรถเข้ามาเห็นอาคารชัดขึ้น และคนที่ใช้งานภายในร้านกาแฟเห็นมุมมองของธรรมชาติกว้างขึ้น นอกจากนี้สถาปนิกเลือกวางคาเฟ่ไว้ด้านในสุดของไซต์ ส่งผลให้การใช้งานของ Circulation คึกคักตลอดเวลา ในส่วนเรื่องวัสดุที่เป็นไฮไลท์ของงาน สถาปนิกเลือกใช้คอนกรีตบล็อก ซึ่งเป็นวัสดุที่เจ้าของอาคารมีอยู่แล้ว เนื่องจากเจ้าของอาคาร เคยมีโรงงานทำคอนกรีตบล็อก และยังคงเก็บคอนกรีตบล็อกไว้บางส่วน
“งบประมาณในการก่อสร้าง Megnet นี้ถูกคุมให้ไม่เกิน 1 แสนบาท การเรื่องใช้วัสดุเก่าที่ทางเจ้าของเดิมมีอยู่แล้วเลยเป็นตัวเลือกที่สนใจ แต่อีกทางหนึ่งเราอยากใช้วัสดุบ้าน ๆ มาประยุกต์ใช้ในงาน Commercial เราเลยพยายาม Transform materials ธรรมดาบ้าน ๆ สร้าง Impact บางอย่างต่องานสถาปัตยกรรมให้ได้”
คุณปวิณ กล่าวถึงข้อจำกัดในการเลือกวัสดุที่จะต้องนำมาเป็นจุดเด่นของงานสถาปัตยกรรม
ในโรงงานเดิมมีคอนกรีตบล็อก 2 แบบ คือแบบทึบตัน และแบบมีรูด้านหนึ่ง ซึ่งทางสถาปนิกใช้วัสดุทั้ง 2 แบบ โดยปกติแล้ว คอนกรีตบล็อกจะถูกก่อเป็นแนวตั้งสำหรับใช้ในงานผนัง แต่ดีไซเนอร์อยากได้เอฟเฟกต์ที่แตกต่างออกไปจึงนำวัสดุมาจัดเรียงตามแนวความหนาของวัสดุ โดยแนวผนังทิศเหนือ-ใต้ใช้คอนกรีตแบบทึบตัน เรียงเป็นแนวตั้ง ส่วนแนวผนังตะวันออก-ตะวันตกใช้คอนกรีตบล็อกแบบมีรูเรียงเป็นแนวนอน เพื่อให้มุมมองระหว่างด้านหน้า และด้านหลังคอนกรีตบล็อกไม่เหมือนกัน ซึ่งเป็นความตั้งใจของสถาปนิกที่ให้ด้านหน้าเป็นลายคอนกรีตบล็อกที่เป็นรู เพื่อสร้างมิติของการมองเห็น เมื่อคนขับรถผ่าน ส่วนบริเวณด้านหลังจะเป็นลายที่ค่อนข้างเรียบร้อยมากกว่า เพื่อใช้เป็น Background ให้แก่พื้นที่ภายนอก ของคาเฟ่ เพียงแค่หนึ่งวัสดุ กลับให้ผิวสัมผัส มุมมอง และความรู้สึกได้ถึง 2 แบบ นับว่าเป็นการใช้วัสดุที่มีอยู่อย่างคุ้มค่าอย่างยิ่ง
สำหรับการจัดเรียงวัสดุเป็นระนาบแนวยาวแบบนี้ ทีมออกแบบได้สร้างตามหลักวิศวกรรมศาตร์ เห็นผนังเรียบ ๆ แบบนี้ แต่จริง ๆ แล้วมีทั้งเสาเอ็น และเหล็กเส้นเสริมโครงสร้างภายในซ่อนอยู่ โดยสถาปนิกใช้วิธีแบ่งคอนกรีตบล็อกออกเป็น 2 ส่วน แล้วใส่เสาเอ็นไว้ด้านใน จากนั้นใช้เหล็กเส้นรัดรอบคอนกรีตบล็อกไว้ตลอดแนวอีกทีหนึ่ง เพื่อความสวยงามและความต่อเนื่องของวัสดุแบบไม่เห็นร่องรอยของการเชื่อมต่อวัสดุ นอกจากนี้ทีมดีไซเนอร์ยังมีการคำนวณเรื่องแผ่นดินไหวไว้ด้วย เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้งานร้านกาแฟ
สำหรับการคัดเลือกคุณภาพวัสดุ สถาปนิกต้องการใช้สัจจะวัสดุแสดงออกถึงความเป็นธรรมชาติ แต่เลือกเฉพาะก้อนที่สมบูรณ์เท่านั้น เมื่อนำคอนกรีตบล็อกมาจัดเรียง วัสดุสามารถแสดงออกถึงความเป็นธรรมชาติในตัวเอง เราจะเห็นได้ว่ากำแพงนี้ไม่สมมาตรในด้านวัสดุบ้าง มีความนูน เว้าของวัสดุในบางจุด รวมถึงโทนสีที่มีความแตกต่างกันออกไป ซึ่งเป็นความตั้งใจของสถาปนิกที่อยากให้การก่อตัวของคอนกรีตเป็นไปตามธรรมชาติ
“เราทำคาเฟ่มา คนไม่ได้ต้องการมาดูความเรียบร้อยของวัสดุ แต่ต้องการมารับความรู้สึกที่ใช้สเปซที่โอบล้อมด้วยวัสดุที่เป็นไปตามธรรมชาติมากกว่า”
คุณปวิณ พูดถึงประสบการณ์ในการออกแบบร้านกาแฟที่ผ่านมา จึงเน้นออกแบบด้วยวัสดุที่เป็นธรรมชาติ
คำว่าสัจจะวัสดุ มีบางอย่างที่เราต้องยอมรับและรับมือกับวัสดุเหมือนกัน เช่น การเก็บความชื้นของวัสดุ ซึ่งดีไซเนอร์ได้คำนึงถึงปัญหาตรงนี้มาอย่างดี การก่อคอนกรีตบล็อกในพื้นที่กลางแจ้งไม่มีชายคามาบดบังทำให้แดดส่องถึงวัสดุอย่างทั่วถึง เหมือนเป็นการระบายความชื้นออกจากวัสดุ นอกจากนี้ทีมช่างเคลือบวัสดุด้วยน้ำยากันตะไคร้น้ำลงไปด้วย ส่วนเรื่องของแมลงที่อาจมาอยู่ในรูของคอนกรีตบล็อก สถาปนิกได้มีการพูดคุยกับเจ้าของร้าน ให้ตรวจเช็คเป็นระยะ ๆ แล้วแต่ความสะดวก สำหรับเรื่องการซ่อมบำรุง หากในอนาคตวัสดุมีการผุพังไป เราก็สามารถซ่อมบำรุงเฉพาะจุดได้ด้วย
IS Architects นำวัสดุที่เราคุ้นเคยมาสร้าง Impact ในแก่งานสถาปัตยกรรม จนกลายเป็นจุดดึงดูดความน่าสนใจคน ภายใต้ชื่อ Paragraph Cafe และด้วยความเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นในการใช้วัสดุ ปัจจุบัน IS Architects กำลังออกแบบ Paragraph Cafe สาขาที่ 2 ที่มีความเชื่อมโยงกันในด้านความแปลกใหม่ของวิธีการใช้วัสดุเช่นกัน สถาปัตยกรรมนี้จะออกมาเป็นอย่างไร เราจะรีบมาอัปเดตให้ทุกคนได้อ่านในภายหน้า
Project Name : Paragraph Cafe’
Location : Chiang Rai
Architecture Firm : IS Architects
Year : 2022
Area : 220 sq.m.
Lead Architects : Pawin Tharatjai
Interior Designer : IS Architects
Landscape Design : IS Architects
Construction : –
Photographer : Rungkit Charoenwat
